Con lia thia !


Thưở ấu thơ ta ước ao khi đứng nhìn ông Tư Lu già bán cá đá bằng đôi mắt thèm thuồng sở hữu. Nay ta lớn, thì cái cảm giác đó nó không còn, nó chỉ lợn cợn gợi lại khi ta đăm chiêu nghĩ ngợi về quá khứ tuổi thơ. Đi học ta ước ao nghĩ hè, 3 tháng hè là những ngày mà có lẻ thằng nhóc học sinh nào cũng cảm thấy hạnh phúc. Ba tháng được tung tăng , bay nhảy, lên rừng , xuống ruộng,....
Cái cảnh cầm rỗ xúc lia thia có ai biết chưa nè ! Ta phải xắn quần, hay nhất là cái tà lỏn củn cỡn sẽ gọn hơn. Ta phải tìm dọc theo bờ ruộng nếu như trong thửa ruộng đó đang có lúa hoặc nếu may mắn hơn là ruộng đã được gặt hết, bỏ hoang một thời gian để làm vụ sau, thì cá lia thia sẽ đỗ vào ruộng theo đường nước suối xã tràn. Lúc này, ta cứ thoải mái mà dảo sung quanh, vạch cỏ hoặc rơm ra, chỗ nào có bọt ắt có lia thia. Khi bắt lia thia, kinh nghiệm là nên thọt rỗ vào giữa đám bọt, chứ không nên bắt bằng tay hay dụ cá ra vì Lia Thia rất ranh mãnh và khôn, nó sẽ ngụp xuống ngay nếu nó phát hiện sự nguy hiểm.
Dưới ruộng là lia thia, trên bờ là dế, tiếng dế kêu lanh lãnh gợi tức cho ta. Mỗi một ụ rơm khô là cả chục con dế túa ra khi ta tiến gần. Bắt lia thia như vậy còn dễ hơn bắt dế,muốn bắt dế thì ta phải có vợt dài chụp lên ụ rơm, khi dế túa ra là sẽ dính vào vợt ( theo triết lý khoa học, thì con dế sẽ nhảy theo chiều thẳng đứng từ dưới lên )
Tiếng xe bò ì ạch , lóc cóc chở những thằng quỉ sống ham mê. Chiến tích mà chúng nó có là những con lia thia đồng đỏ rực nhiều màu sắc và những con dế than, lửa , dầu ( nâu ) cứ gáy liên tục.
Tờ mờ sang, lại tiếng xe bò khô róc, kiểu cạch lăn bánh trên đường nhầy nhụa do sau một đêm mưa nặng hạt. Tiếng cóc, ểnh ương cứ thay phiên nhau ngáo ọp như đón chào ngày mới. Tôi nhẹ nhẹ, rón rén thức dậy , vội vã xúc miệng, đánh răng và canh xe bò của chú Tư thẳng đi ngang qua nhà là thót lên ngồi, theo chú ra đồng vì cũng chỉ một chút nữa thôi thì chúng tôi nào là thằng Cứng em, cứng anh, Tí em, Sơn,….sẽ có mặt để cùng lùa bò ăn cỏ và tán dóc. Tôi lụi hụi ôm 2 keo cá lia thia mà tôi bắt được tuần trước ra cho kè bong, tụi bạn mồi đứa cũng có vài con để tí thí xem ai là nhất.
Ngộ lắm, con lia thia cắn đòn rất nhanh, đuôi, vây tơi tả. Thoạt đầu các cu cậu rất máu lửa xông trận, chừng bị đòn đau quá là bắt đầu lội xà bung, ánh mắt lấm lét như muốn tháo chạy. Vũ điệu đẹp nhất của con lia thia là đây. Cắn người ta giòn dã, bị người ta cắn mạnh là không chịu, bỏ chạy ngây. Con cá xanh vàng của thằng Cứng em vô địch thiên hạ vì nó thắng liên tiếp 3 con, trong đó có con lia thia màu đỏ của tôi. Về sau tôi nghe nói là nó có một chiêu nuôi luyện bí mật là nuôi trong gáo dừa xiêm và cho ăn giòi của đầu răn hổ mang.
Hết đá cá chúng tôi chuyển sang đá dế, cái vụ đá dế thì khỏi nói về tài năng của tôi. Tụi bạn ở quê chỉ nắm râu dế thổi hay cùng lắm là lấy tóc quấn chân dế quay vòng vòng, như vậy thì dễ bị đứt râu hay gãy chân dế. Tôi thì có phương pháp riêng của tôi, tôi cho con dế đi qua bàn tay này đến bàn tay khác, thay phiên nhau như thế cả chục lần và thi thoản dùng cây nhan nhỏ, để nhẹ vào miếng giáp của dế và thổi, dế sẽ tung cánh quạt và say. Con dế tôi thường thì chiến thắng nhiêu hơn là bại trận vì nó tương đối là khỏe.
Đá dế xong, chúng tôi chuyển đá kiến.. Các bạn biết không, đá kiến lì hơn đá dế và có thể nói là dã mang hơn cả đá cá. Thường thì kiến càng không bao giờ đội trời chung với kiến đen đầu lớn. Khi 2 con kiến xông vào nhau thì y như rằng long trơi lở đất. Chúng nó cắn gãy chân nhau hoặc đôi khi phải rơi đầu với hàng nanh sắc nhọn.
Ai đã từng về quê vào mùa hè thì không khỏi mê mẩn bởi tiếng ve du dương, nhưng điều đó chưa thấm vào đâu, nếu ta cùng sở thị, mục kích và đi bắt ve. Bắt ve cũng như bắt dế, cũng vợt và cũng nguyên tắc chụp từ trên xuống. Con ve thì nằm trên cây, cho nên sẽ dễ bắt hơn là bắt dế nếu như ta phát hiện chú ve nào. Thịt ve khi nướng với than hồng thơm lừng, chấm muối tiêu chanh thì ngon khỏi biết. Những thằng ranh như tụi tôi có thể ngồi chén cả rỗ ve sầu mà vẫn còn them thuồng.
Đặc sản miền quê thì còn có cá lóc ruộng nướng rơm thì ngon khỏi biết, rồi khoai mì tươi nhổ lên nướng liền thì vị ngọt không cần bình luận. Và không thể không nhắc đến nấm tràm xào với lá lốp thơm phức.Tất cả những đặc sản miền quê được chúng tôi trưng ra mỗi ngày mà không bao giờ biết thỏa mãn. Chiều lại lên xe bò về, phía sau là hàng chục con bò nối đuôi nhau.
Lùa bò vô chuồng, tắm rửa sạch sẽ và cũng là lúc chuẩn bị đèn pin, rỗ rá,….chỉ cần một cơn mưa nhẹ là chúng tôi sẽ cùng nhau đi soi ếch. Con ếch hay nôm na là họ hàng nhà ếch, cứ mỗi khi mưa xong là lũ lượt kêu oan oan, chúng tôi cứ dò theo tiếng kêu hoặc dung đèn pin rọi vào lùm cỏ hay bấc kỳ là dễ dàng bắt được. Ếch không bao giờ phóng đi khi bị đèn pin soi vào. Cháo ếch là một món ăn mà có lẻ không người miền quê nào không biết.
Thấm thoát 3 tháng hè cũng qua, tôi tạm biệt lũ bạn quê, tạm biệt những cánh đồng thơ mộng, tạm biệt những cánh diều , tạm biệt những câu chuyện kỳ bí về vùng quê tôi. Tôi trở về Thành phố , trở lại trường lớp, đón nhận bạn mới, lớp mới và cả thầy cô mới. Tôi tạm bỏ lại sau lưng những kỷ niệm đẹp ở quê tôi. Nơi mà bọn trẻ chụm năm chụm ba xem lia thia đá – HẾT